برای اینکه متوجه بشید اقدامات مارکتینگی که براشون هزینه کردید چقدر نتیجه دادند و چه مقدار براتون درآمدزایی داشتند، به آنالیز داده های مارکتینگ نیاز خواهید داشت. البته که تحلیل داده های بازاریابی فایده‌های دیگری هم خواهد داشت که قراره بهشون بپردازیم.
برای تحلیل داده ها، ابتدا باید داده ها رو از ابزارهای ذخیره سازی اونها جمع آوری کنیم و به هوش مصنوعی مناسب بدیم تا تحلیل کنه. این تحلیل بیشتر یک جمع بندی خام هست. برای اینکه بدونیم کدوم قسمتها نیاز به بهبود دارند یا چه تغییراتی نیاز هست، به نظر یک متخصص نیاز خواهید داشت. البته تو این مطلب در مورد این قسمت هم توضیح میدیم.
از تحلیل داده های بازاریابی چی بدست میاریم؟
وقتی داده های بازاریابی رو ذخیره کرده باشیم میتونیم بعدا به خوبی بررسی کنیم تا بفهمیم:
- رفتار مشتریها چطور بوده
- بازار داره به چه سمتی میره
- رقبا دارن چی کار میکنن
- فرصت های رشد کجاست
- چقدر از فروشمون بخاطر تبلیغات بوده
- چقدر از فروشمون بخاطر سئوی سایت بوده
- کدوم کانالها موثرتر بودند
- نقاط ضعف و قوت محصولمون چیه
- حذف هزینه های کم بازده
- حفظ مشتری های قدیمی
مهمترین فایده تحلیل داده های بازاریابی، پیدا کردن مشکلات روش هایی ست که برای بازاریابی اتخاذ شده. به این ترتیب میتونیم عملکرد کمپین ها رو در آینده بهبود بدیم تا درآمد و برگشت سرمایه افزایش پیدا کنه.
بعلاوه با آنالیز داده های مارکتینگ میشه هزینه هایی که سوددهی کمتری داشتند رو پیدا و حذف کرد. به این ترتیب بودجه بازاریابی هدفمندتر و بهینه‌تر مصرف خواهد شد.
البته یکی دیگه از روشهای صرفه جویی در مخارج بازاریابی، حفظ مشتری های قدیمی هست. میشه روشهای حفظ مشتری رو به کمک آنالیز داده ها مشخص کرد. از اونجا که در کلیه فعالیت های بازاریابی، برای جذب هر مشتری مبلغ مشخصی هزینه میشه، پس نباید اجازه بدیم این مشتری با همین یک بار خرید، از مجموعه ما فاصله بگیره. بلکه میتونیم با برنامه ریزی و یکسری اقدامات مارکتینگی، مشتری ها رو ترغیب کنیم که بارها و بارها ازمون خرید کنند.
طبق تحقیقاتی که صورت گرفته، طراحی کمپین بر اساس داده های آنالیز شده میتونه
- نرخ تعامل رو تا ۳۰ درصد بالا ببره
- احتمال جذب مشتری تا ۲۳ برابر بیشتر میشه
- سود تا ۱۹ برابر افزایش پیدا میکنه
- هزینه بازاریابی تا ۱۵ درصد کاهش پیدا میکنه
مراحل و روشهای آنالیز داده های بازاریابی
همونطور که گفتم، باید اول داده ها رو جمع کنیم. این جمع آوری همزمان با اجرای کمپین انجام میشه. بعد از اون باید داده های بی ارزش حذف و داده های مفید مرتب و مصور بشن تا در نهایت بشه اونها رو تفسیر و آنالیز کرد.
پس به طور خلاصه مسیر کار ما اینه:
- جمع آوری داده ها
- مرتب و مصور سازی داده ها
- آنالیز داده ها
جمع آوری داده های بازاریابی
بستگی داره چه کمپینی ران کرده باشیم یا اون کمپین تو چه کانالی ران شده باشه. اکثر ابزارهای مارکتینگی خودشون داده ها رو ذخیره میکنند و بعضیاشون هم برای ذخیره سازی داده ها نیاز به یه سری تنظیمات دارن.
مثلا اینستاگرام داده ها رو به طور خودکار ذخیره میکنه، داده های سئوی سایت در گوگل سرچ کنسول ذخیره میشه، برای تحلیل داده های ایمیل مارکتینگ از خود ابزارهای ایمیل مارکتینگ میشه استفاده کرد. اما برای تحلیل رفتار مشتری در سایت لازمه تنظیمات رو در گوگل آنالتیکس اعمال کنیم تا بتونیم داده ها رو داشته باشیم.
در برخی موارد هم لازمه از پرسشنامه استفاده بشه تا اثربخشی یک کمپین سنجیده بشه. مثلا تو شرایطی که هدف برندینگ (معرفی برند به تعداد زیادی از مخاطبان) باشه، از این روش استفاده میکنیم تا ببینیم در نتیجه کمپین های ما چند درصد از مردم با محصول آشنا شدند.
CRMها هم از جمله ابزارهای جمع آوری داده ها هستند. مثلا اگر از یک بات هوشمند برای پاسخ به مخاطب و تبدیل اونها به مشتری استفاده کنید، میتونید با کمک CRMها تشخیص بدید که عملکردشون چقدر در تبدیل مخاطبان به مشتری موثر بوده.
پیشنهاد میکنم از ابزارهایی که امکان تست A/B بهتون میدن هم استفاده کنید تا بتونید نتیجه دو روش مختلف رو با هم مقایسه کنید.
مرتب کردن داده ها
گاهی داده هایی که ذخیره شدند به دلیل خطا یا مشکلات دیگه قابل استفاده نیستند. مثلا اگه جابجایی هاست داشته باشید ممکنه چند روزی سایت از دسترس خارج بشه و داده های بی کیفیتی ثبت بشن. با اینکه در اون روزها داده ها عملکرد بدی رو برای سایت ثبت میکنند اما در واقع این ارقام ناشی از تغییراتیه که میخواستیم اعمال کنیم، نه سئوی بد سایت. پس این قبیل داده ها باید از لیستمون بیرون کشیده بشن تا نتیجه قابل اعتماد و موثر باشه.
علاوه بر این، بهتره که داده ها رو در قالب نمودارهای مختلف و در جدول های متنوعی مرتب کرد تا بر اساس فاکتورهای متنوعی بشه تفسیرشون کرد. مثلا یک بار بر اساس زمان، مقدار تعامل، تبدیل شدن به مشتری و غیره مرتب بشن. این مرحله باعث میشه تحلیل داده های بازاریابی ساده تر باشه.
آنالیز و تفسیر داده های مارکتینگ
وقتی یک فرد غیرمتخصص به نتایج خام در قالب جدول و نمودار نگاه میکنه، ممکنه براش مفهوم خاصی نداشته باشن یا یک تفسیر سریع و عجله ای داشته باشه.
مثلا اگر نرخ کلیک سایت ۲% باشه، آیا این عدد خوبیه یا نه؟
یا اینکه اگر نمودار رتبه های صفحات سایتم در یک بازه زمانی مشخص داره افت رو نشون میده، این افت ناشی از چیه؟ سئوی سایت ایراد داشته؟ محصولم مشکل داره؟ بازار تغییر کرده؟
برای همینه که تو این مرحله نیاز به متخصص مارکتینگ خواهیم داشت. یک متخصص مارکتینگ میتونه بر اساس میانگین داده هایی که از رقبای ما داره و بر اساس تجربه و دانشش از روابط علت و معلولی داده های بازاریابی، تحلیل واقع بینانه و دقیقی از نتایج کمپین ها داشته باشه.
برای مثال سایتی رو در نظر بگیرید که فروش نقره برای سرمایه گذاری انجام میده. ترافیک این مدل سایت معمولا همزمان با افت قیمت نقره کاهش پیدا میکنه چون مخاطبش در این زمان نسبت به خرید بی انگیزه میشه، در مقابل، زمانی که قیمت نقره افزایش پیدا میکنه فرصت خیلی خوبیه نمودار ترافیک سایت صعودی بشه. البته در صورتی شاهد صعودش خواهیم بود که روی سئوی سایت کار شده باشه و سایت در صفحه اول گوگل دیده بشه.
این فقط یک مثال ساده برای آنالیز داده های مارکتینگ بود که براحتی میتونه یک فرد غیرمتخصص رو به اشتباه بندازه.
ارائه دهندگان خدمات مارکتینگ یا سئو مثل «کارتژی»، معمولا در انتهای هر ماه، نمودار داده ها رو به همراه تفسیر نتایج در اختیار کارفرما قرار میدن و به این ترتیب علاوه بر اینکه گزارشی از عملکرد خودشون رو ارائه میدن، به کارفرما اجازه میدن که در جریان تصمیمات مارکتر در خصوص نحوه ادامه کمپین قرار بگیره.
به طور کلی، در تحلیل داده ها به این سوالها جواب داده میشه:
- چه اتفاقی اتفاده
- چرا این اتفاق افتاد
- اگر همین روند ادامه پیدا کنه در آینده چی میشه
- کدوم بخشها باید تغییر کنند تا نتیجه بهتری بگیریم
ابزارهای آنالیز داده های بازاریابی
به جز داده هایی که معمولا خود ابزارها مثل ابزارهای ایمیل مارکتینگ، شبکه های اجتماعی مثل اینستاگرام و غیره در اختیارمون میذارن، ابزارهای دیگه ای هم هستند که یا جامع ترند و یا تحلیل های عمیق تری ارائه میدن و به طور تخصصی به همین منظور ساخته شدند:
1- Google Analytics
این ابزار رایگان و از محصولات شرکت گوگل هست و بهتون نشون میده که کاربرها از زمانی که وارد سایتتون میشن روی کدوم لینکها کلیک میکنن و چه مسیری رو در سایت طی میکنن. خیلی کمکتون میکنه که مشکلات سایت رو پیدا کنید و در نتیجه سایتی روون و دلپذیر برای کاربرها بسازید که نرخ تبدیل مشتریش بالا باشه.
2- Hotjar
این ابزار رایگان نیست اما به صورت زنده به شما نشون میده که کاربرها چطوری با سایت تعامل میکنند. انگار دارید صفحه نمایش مخاطب رو میبینید. میبینید کجاها مکث میکنه، کی اسکرول میکنه و کجا کلیک میکنه.
در گوگل آنالتیکس شما فقط کلیک ها رو متوجه میشید اما در هاتجر حتی نحوه مطالعه صفحه و مکث ها دیده میشه. به علاوه در هاتجر شما صفحه نمایش کاربر رو میبینید اما در گوگل آنالتیکس فقط مسیر حرکت کاربر بهتون داده میشه.
3- Ahrefs
این ابزار هم مثل اکثر ابزارهای مارکتینگی رایگان نیست. Ahrefs برای تحلیل کلمات کلیدی، تحلیل رقبا و بک لینکهای خودتون یا رقباتون کاربرد داره.
ابزارهای مشابه Ahrefs زیادند. مثلا SEMRush و MOZ از اون جمله هستند.
۴- جت سئو
جت سئو هم ابزاری تقریبا مشابه Ahrefs و SEMRush هست با این تفاوت که ایرانیه و روی سایتهای ایرانی در اکثر موارد بهتر جواب میده. من برای سئوی خارجی یا تحلیل رقبا ابزارهای خارجی رو توصیه میکنم و برای تحلیل کلمات کلیدی ابزارهای ایرانی رو بهتر میدونم.
5- Screaming Frog
این یکی آنلاین نیست و یک اپ هست که باید دانلود کنید. شاید کار باهاش در ابتدای کار کمی پیچیده باشه اما اطلاعات خوبی از صفحات ۴۰۴ یا لینکهای شکسته و سایر اطلاعات فنی سایتتون ارائه میده. نسخه رایگان هم داره.
6- GTmetrix
این ابزار روزی یک سایت رو رایگان براتون بررسی میکنه. کارش بررسی سرعت سایت و پیدا کردن مشکلاته. یه ابزار مشابه دیگه هم هست به اسم SimilarWeb که اونم رایگانه و خیلی شبیه به جی تی متریکس عمل میکنه.
7- Google Data Studio
ابزارهای قبلی همگی برای جمع آوری داده استفاده میشدند اما این یکی میتونه در زمینه مرتب و مصور کردن داده ها کاربرد داشته باشه. یک ابزار رایگان دیگه از شرکت گوگل که براحتی به گوگل سرچ کنسول وصل میشه و داده هاش رو مرتب میکنه.
تحلیل داده های بازاریابی در کارتژی
ما در کارتژی، داده های تمام کمپین ها رو جمع آوری و تحلیل میکنیم. این اطلاعات در اختیار کارفرما هم قرار میگیره تا بتونه ازشون برای رشد کسب و کارش استفاده کنه.
تحلیل ها بسته به نوع کمپین میتونه ماهانه یا سه ماهه انجام بشه و بصورت آنلاین و مصور در اختیار کارفرمایان گرامی قرار بگیره.
اگر تجربه ای از کار با داده های بازاریابی دارید یا سوالی در مورد آنالیز داده های مارکتینگ ذهنتون رو مشغول کرده در کامنت ها با ما در میون بذارید.
