ایده اصلی این مطلب رو از سایت searchenginjournal گرفتم و البته با تحقیقاتم از سایتهای دیگه تکمیلش کردم تا یک مطلب جامع و کاربردی باشه.
سرچ انجین ژورنال تو این مقاله از سایتش به عملکرد هوش مصنوعی در سئو میپردازه و بررسی می کنه سئو داره به چه سمتی میره و چطور میشه از هوش مصنوعی برای سرعت بخشیدن یا اتوماسیون سئو استفاده کرد. در همین حوزه البته گذری هم به GEO و روشهای سئو برای AI overview خواهیم داشت.
| حوزه کاربرد | استفاده از هوش مصنوعی | ابزارهای رایگان / فریمیوم | ابزارهای پولی |
|---|---|---|---|
| تحقیق کلمات کلیدی | تحلیل حجم جستجو و رقبا | Ubersuggest (فریمیوم) | Semrush، Ahrefs، Surfer SEO، SEO.ai |
| تولید محتوا | نوشتن و بازنویسی متون | ChatGPT (نسخه رایگان محدود)، Copy.ai (فریمیوم) | Jasper، Writesonic، Copy.ai (پولی) |
| تحلیل رقبا | بررسی ساختار و استراتژی رقبا | — | MarketMuse، Frase، Clearscope، Outranking |
| بهینه‌سازی معنایی | پیشنهاد کلمات و موجودیت‌های مرتبط | — | Surfer SEO، Clearscope، InLinks، NeuralText |
| ساختاردهی محتوا | تولید هدینگها و اسکلت مقالات | ChatGPT (رایگان محدود) | Jasper، Frase، Scalenut |
| تحلیل رفتار کاربر | پیش‌بینی کلیک یا نرخ پرش | Hotjar (نسخه فریمیوم)، Smartlook (فریمیوم) | Plerdy، UXtweak |
| بهبود خوانایی و لحن | تنظیم متن برای مخاطب خاص | Grammarly (فریمیوم)، Hemingway Editor (رایگان) | Linguix، Grammarly (پولی) |
| تولید متا دیتا | تولید متا تایتل و دیسکریپشن | — | Writesonic، Jasper، Surfer SEO، RankMath (AI) |
| سئوی محلی (Local SEO) | پیشنهاد لوکیشن و عبارات محلی | BrightLocal (آزمایشی رایگان) | Uberall، Yext، Moz Local |
| تحلیل لینک‌سازی | کشف فرصت‌های لینک داخلی/خارجی | Link Whisper (آزمایشی رایگان) | Ahrefs، Majestic، Surfer SEO |
| سئوی فنی | بررسی ایرادات فنی سایت | Screaming Frog (نسخه محدود رایگان)، SEOptimer (فریمیوم) | Sitebulb، ContentKing |
| شخصی‌سازی محتوا | تولید محتوا متناسب با نیاز کاربر | — | Adobe Target، Dynamic Yield، Mutiny، Persado |
سئوی هوش مصنوعی
به طور کلی به استفاده از هوش مصنوعی برای سئوی سایت، سئوی هوش مصنوعی میگیم.
یعنی به جای یه سری کارها که قبلا دستی انجام میدادیم، حالا از هوش مصنوعی استفاده کنیم.
در حال حاضر بسیاری از کارها از جمله کیورد ریسرچ، تولید محتوا، سئوی درون صفحه، آنالیز فنی سایت و تحلیل عملکرد سایت به راحتی از طریق هوش مصنوعی امکان پذیره.
وقتی سئو تازه بوجود اومده بود تنها عامل رتبه بندی گوگل تعداد تکرار کلمات کلیدی بود ولی الان بیشتر از ۲۰۰ عامل برای رتبه بندی سایتها در نظر گرفته میشه و سئوی سایت رو پیچیده کرده. در عین حال، ظهور هوش مصنوعی و AI Overview رفتارهای پیچیده انسانی رو به این الگوریتم ها اضافه کرده و رقابت رو سختتر کرده.
خوشبختانه همون قدر که حضور ai میتونه برای سئو ترسناک باشه، استفاده از قابلیت های اون برای تجزیه و تحلیل سایتها و کشف الگوریتم های رتبه بندی میتونه امیدوارکننده باشه.
موتورهای جستجو و هوش مصنوعی
الان دیگه گوگل هم برای اینکه رفتار کاربرها رو بهتر درک کنه و همچنین برای اینکه از رفتار کاربرها یاد بگیره و خودشو بهتر کنه، از هوش مصنوعی استفاده میکنه.
الگوریتم رنک برین
اولین الگوریتم گوگل که با استفاده از هوش مصنوعی ایجاد شد، الگوریتم Rank Brain در سال ۲۰۱۵ بود. گوگل این الگوریتم رو ایجاد کرد تا بتونه بر اساس رفتار کاربرها، نیت اونها رو از سرچ هر چیزی متوجه بشه و به مرور یادبگیره که نیت آدما رو از کلماتی که سرچ میکنند بفهمه. به این ترتیب دیگه میتونست مفهوم پشت کلمات رو هم متوجه بشه و فقط به تکرار یک کلمه خاص بسنده نکنه.
مثلا وقتی یک کاربر سرچ میکنه فیلم های روانشناسی، بر اساس اینکه روی چه لینکهایی کلیک میکنه، گوگل متوجه میشه که منظور از فیلمهای روانشناسی چیه و میتونه برای سرچ های مشابه، بهترین و مرتبط ترین نتایج رو پیشنهاد بده.
الگوریتم برت
بعد از رنک برین، الگوریتم برت در سال ۲۰۱۹ معرفی شد و به گوگل کمک می کرد تا زبان طبیعی انسانی رو درک کنه. تا قبل از اون مثلا اگر کسی سرچ میکرد «چطوری دارو بگیرم بدون نسخه»، گوگل فقط به کلمات اصلی یعنی دارو و نسخه توجه میکرد که خب باعث میشد نتایج جستجو نتونه کاربر رو به هدفش برسونه. اما در این الگوریتم، گوگل تونست به اهمیت کلمات، ترتیب کلمات و پیچیدگی جملات پی ببره و در نتیجه بهتر از قبل معنای هر صفحه و معنای عبارات سرچ شده رو درک کنه.
الگوریتم مام
الگوریتم MUM مخفف عبارت Multitask Unified Model هست و در سال ۲۰۲۱ در تکمیل دو الگوریتم قبلی معرفی شد. با این الگوریتم، گوگل میتونست به صورت یکپارچه، محتواها رو در زبانهای مختلف و با فرمت های مختلف (عکس، متن، صوت و …) درک کنه. به این ترتیب با قابلیت انجام چند کار همزمان و با ارتباطی که بین زبانها و فرهنگهای مختلف ایجاد میکنه، میتونه درک عمیق تری از نیت کاربر داشته باشه.
GEO و AI Overview
گوگل ابتدا ارتباط بین کاربران با پاسخ های هوش مصنوعی رو تحت عنوان GEO به صورت تستی آزمایش کرد و نتیجه اون در سال ۲۰۲۴ به صورت AI Overview در نتایج جستجو ظاهر شد.
هدف گوگل از AI Overview راحت کردن کار کاربرهاست تا دیگه لازم نباشه برای پیدا کردن جوابشون روی چند تا لینک کلیک کنند. خودش یه خلاصه از بهترین جوابها رو در بالای نتایج ارائه میده و در پایین هم چند تا لینک منبع برای مطالعه بیشتر پیشنهاد میکنه.
این کار گوگل باعث میشه متخصصان سئو و صاحبان کسب و کارها به این سمت روی بیارن که سایتشون نه تنها در نتایج جستجوی گوگل بلکه در AI Overview دیده بشه.
حتی خیلی از انواع هوش مصنوعی – خارج از محیط گوگل – هم منبع مورد استفاده رو به کاربر معرفی میکنند و این هم میتونه انگیزه ای برای بهینه سازی سایتها برای هوش مصنوعی باشه.
بهینه سازی موتور مولد یا GEO
نتیجه این الگوریتم های مبتنی بر هوش مصنوعی، این شد که از سئوی سنتی به GEO برسیم و دیگه سعی کنیم برای دیده شدن در ابزارهای هوش مصنوعی سایت رو بهینه کنیم.
در سئوی سنتی تلاش بر این بود که در نتایج موتورهای جستجو دیده بشیم اما در GEO هدف دیده شدن در پاسخ های هوش مصنوعی مثل جمینی، چت GPT، کلود و … است.
| ویژگی / معیار مقایسه | هوش مصنوعی (AI) | موتور جستجو (Search Engine) |
|---|---|---|
| تعریف | فناوری‌ای که تقلید از تفکر، یادگیری و تصمیم‌گیری انسان را ممکن می‌سازد. | سیستم‌هایی برای پیدا کردن و رتبه‌بندی اطلاعات در وب براساس پرس‌وجوی کاربر. |
| هدف اصلی | تحلیل، پیش‌بینی، تصمیم‌گیری و تولید محتوا یا انجام وظایف هوشمندانه | ارائه مرتبط‌ترین نتایج به جست‌وجوی کاربر |
| نمونه‌ها | ChatGPT، Gemini (Google)، Copilot، Claude | Google، Bing، Yahoo |
| ورودی کاربر | دستور، سوال، درخواست مستقیم یا غیرمستقیم (معمولاً محاوره‌ای) | کلمه کلیدی یا پرسش ساده |
| خروجی | پاسخ متنی، کد، تصویر، محتوا، توصیه، تحلیل داده، یا تعامل هوشمندانه | فهرستی از صفحات وب، تصاویر، ویدیوها یا اخبار مرتبط با کلمه کلیدی |
| روش پردازش | یادگیری ماشینی، مدل‌های زبانی بزرگ (LLM)، شبکه عصبی | خزیدن صفحات وب، ایندکس کردن، امتیازدهی و رتبه‌بندی بر اساس الگوریتم |
| قابلیت فهم زمینه و نیت کاربر | زیاد (فهم عمیق مکالمه و نیت کاربر با NLP پیشرفته) | متوسط (به کمک NLP و سیگنال‌های جستجو مانند هدف کاربر) |
| قابلیت تعامل و پیگیری گفتگو | دارد (قابل تعامل چندمرحله‌ای و مداوم) | ندارد (هر جست‌وجو مستقل از قبلی است) |
| میزان به‌روز بودن اطلاعات | بستگی به مدل دارد (ممکن است به‌روز یا محدود به تاریخ آموزش باشد) | به‌روز (با خزیدن مداوم وب و ایندکس بلادرنگ اطلاعات جدید) |
| شفافیت منابع اطلاعاتی | پایین‌تر (ممکن است منابع را ذکر نکند مگر اینکه صراحتاً درخواست شود) | بالا (فهرست منابع با لینک و دامنه مشخص) |
| موارد استفاده اصلی | نوشتن محتوا، برنامه‌نویسی، پشتیبانی مشتری، تحلیل داده، یادگیری | جستجوی وب، تحقیق کلمات کلیدی، یافتن اطلاعات عمومی |
| جایگزینی یکدیگر؟ | مکمل یکدیگرند، اما در حال نزدیک شدن هستند (GEO و Chat in Search) | موتورهای جستجو دارند قابلیت‌های هوش مصنوعی را به خود اضافه میکنند |
از جمله مواردی که میتونه یک محتوا رو برای GEO بهینه کنه عبارتند از:
- ارائه آمار و نقل قول از منابع معتبر
- ساختار پرسش و پاسخ
- استفاده از زبان طبیعی و روان
- اجتناب از عبارات گنگ یا خیلی فنی یا کلیشه ای
- ساختاربندی تمیز با استفاده از هدینگها، جداول، اینفوگرافی، بولت و پاراگرافهای کوتاه
- محتوای آموزنده، اطلاعاتی، دقیق، شفاف و بی طرف
- استفاده از داده های ساختاریافته و اسکیما
- استفاده از تصاویر و اسکرین شات های واقعی
- استفاده از تجربیات شخصی، مثال ها و پروژه های واقعی
- درج بیوی نویسنده همراه با رزومه و سوابق
- محتوای جامع و کامل و آپدیت، همراه با درج تاریخ بروزرسانی
- عملکرد فنی خوب شامل سرعت، ساختار URL، امنیت، قابلیت ایندکس شدن، ریسپانسیو، SSL
- حضور در شبکه های اجتماعی
- نظرات مثبت کاربران یا نقل قول شدن در سایتهای دیگر
- معرفی شفاف تیم در صفحه درباره ما و درج آدرس و اطلاعات تماس در صفحه تماس با ما
معیارهای سئو با هوش مصنوعی
با وجود حرکت سئو به سمت GEO و نمایش AI Overview در بالای صفحات سرپ، نرخ کلیک و ترافیک ارگانیک در همه سایتها کاهش خواهد یافت و در مقابل دیده شدن برند در نتایج اهمیت پیدا میکند.
سایت searchenginjournal در همان مقاله اینطور نوشته:
طبق مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۴ توسط رند فیشکین از SparkToro انجام شد، ۵۸.۵٪ از جستجوهای گوگل در ایالات متحده بدون کلیک به پایان رسید. این بدان معناست که کاربران اطلاعات مورد نیاز خود را مستقیماً در صفحه نتایج جستجو، بدون کلیک روی هیچ وب‌سایتی، پیدا کردند.
این اتفاق بیشتر برای جستجوهای اطلاعاتی می افتد، اما جستجوهایی که با هدف خرید انجام می شوند همچنان نیاز به کلیک و ورود به سایت دارند. که در نتیجه آن، در این کلمات، CTR افزایش خواهد یافت:
مطالعه‌ای توسط Amsive نشان داد که کلمات کلیدی برند کمتر احتمال دارد که باعث ایجاد مرور کلی هوش مصنوعی شوند و وقتی این اتفاق می‌افتد، به طور متوسط ۱۸.۶۸٪ افزایش در CTR دریافت میکنند.
استراتژی سئو در عصر هوش مصنوعی
سئوی هوش مصنوعی شامل ۵ فاکتور است که اگر رعایت شود می تواند به دیده شدن محتوای سایت در پاسخ های هوش مصنوعی و AI Overview کمک کند.
۱. کیوردریسرچ در عصر هوش مصنوعی
در گذشته مجبور بودیم کلمات رو بر اساس حجم سرچ و رقابت پیدا کنیم اما الان سیستم های هوش مصنوعی می تونن روند سرچ رو برای هفته های آینده پیش بینی کنند.
به علاوه خوشه بندی کلمات مفهومی تر میشه چون هوش مصنوعی قادره که به مفهوم کلمات پی ببره حتی اگر در ظاهر کلمات شبیه به هم نباشن.
ابزارهای MarketMuse و Semrush از مدل های خوشه بندی پیشرفته استفاده می کنند.
این ابزارها حتی میتونن کلمات کلیدی رو بر اساس search intent و هدف مخاطب از سرچ پیشنهاد بدن که میتونه بسیار مرتبط تر باشه و نرخ تعامل رو افزایش بده.
۲. بهینه سازی محتوا
هوش مصنوعی میتونه صدها صفحه برتر رو تجزیه و تحلیل کنه و نکات کلیدی مشترک بین اونها رو اطلاع بده.
همچنین میتونن محتوای رقبا رو به دقت مورد بررسی قرار بدن و شکاف های محتوایی و فرصت های تمایز رو شناسایی کنند.
علاوه بر اینها، در حوزه های زیر هم میتونیم برای بهینه سازی محتوا از هوش مصنوعی کمک بگیریم:
- شناسایی کمبود اصطلاحات، کلمات مترادف و مفاهیم مرتبط در محتوا
- بهینه سازی خوانایی با کوتاه کردن طول جملات و پاراگراف ها
- خودکار سازی لینک سازی داخلی بر اساس محتوا، رفتار کاربر و پتانسیل رتبه بندی
هوش مصنوعی بررسی میکنه که کاربران دقیقاً چه سوالاتی درباره حوزه کاری شما می‌پرسن و کمک میکنه شما در محتواتون جواب همون سوالات رو بدید. به علاوه سیستم‌های هوش مصنوعی میتونن الگوهایی که باعث می‌شن محتوا وارد باکس AI Overview بشه رو تحلیل کنن؛ مثلاً:
- استفاده از تیترهای سوالی
- خلاصه‌سازی پاسخ در ۴–۵ خط
- استفاده از لیست عددی یا بولت‌دار
- زبان ساده و مستقیم
البته در نهایت توصیه می کنم حتما عملکرد هوش مصنوعی رو با خلاقیت و تخصص انسانی ترکیب کنید تا بهترین نتیجه رو بگیرید.
۳. بهینه سازی فنی سایت
در گذشته باید مشکلات پیدا میشدند و سپس اقدام به حل مشکل میشد اما در عصر هوش مصنوعی، سیستم های ai مثل Botify میتونن الگوهای غیرعادی موجود در ساختار سایت، رفتار مشکل دار خزش و کدهای پاسخ سرور رو شناسایی کنند.
حتی سیستم های هوش مصنوعی میتونن اصلاحات مربوط به مسائل فنی رایج رو خودکار کنند.
۴. نظارت بر عملکرد سایت
قبلا بررسی سایت باید به صورت دستی انجام می شد ولی در عصر هوش مصنوعی، بررسی ها به طور خودکار و بر اساس تحلیل رفتار کاربرها انجام میشه و مشکلات سایت به همراه راهکار اونها به زبان ساده اطلاع رسانی میشه.
حتی هوش مصنوعی میتونه معیارهای سئو رو ردیابی کنه و روابط علت و معمولی میان اونها رو کشف کنه. به این ترتیب حتی قبل از اینکه الگوریتم های جدید از سوی گوگل اطلاع رسانی بشن، میتونیم اونها رو به کمک سیستم های هوش مصنوعی کشف کنیم.
این قابلیت در تحلیل نوسان رتبه و شناسایی الگوهای مناسب کمک کننده خواهد بود.
۵. نمایش در AI Overview گوگل
هدف از سئوی هوش مصنوعی دیده شدن در نمایش‌های جدید هوش مصنوعی (مثل پاسخ‌های تولیدشده، باکس‌های خلاصه یا Featured Snippetها) است.
هوش مصنوعی فقط وقتی به محتوای شما ارجاع میده که مطمئن باشه دقیق و معتبره. برای این کار، باید:
موجودیت‌ها (مثل برندها، افراد، مکان‌ها، مفاهیم) در محتوا واضح تعریف بشن
محتوای شما به خوبی با اطلاعات شناخته‌شده در وب (مثلاً ویکی‌پدیا، دیتابیس‌های عمومی) تطابق داشته باشه
این کار کمک میکنه موتور جست‌وجو یا AI بفهمه دقیقا راجع به چی صحبت می‌کنید و بتونه محتوای شما رو در پاسخ‌های خودش استفاده کنه.
